Cảm mạo và cảm cúm là những căn bệnh “quốc dân” mà bất kỳ ai cũng gặp phải ít nhất vài lần trong năm. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc nhanh chóng hồi phục và biến chứng thành viêm phổi, viêm phế quản đôi khi chỉ nằm ở cách bạn ăn uống và sinh hoạt trong “thời điểm vàng” (3-5 ngày đầu). Chế độ ăn uống không chỉ hỗ trợ cơ thể giảm các triệu chứng của bệnh mà còn giúp cơ thể nhanh chóng hồi phục.
Một số nhóm thực phẩm giúp cải thiện triệu chứng cảm mạo, cảm cúm
- Cháo loãng và Súp nóng: Đây là “vị thuốc” tốt nhất. Cháo giúp bổ sung nước, dễ hấp thụ và làm ấm tỳ vị. Hơi nóng từ cháo/súp còn giúp làm giãn mạch máu vùng mũi, giúp thông mũi tự nhiên.
- Tỏi và Hành: Chứa Allicin (kháng sinh tự nhiên). Ăn hành, tỏi giúp sát khuẩn đường họng và tăng cường khả năng diệt khuẩn của bạch cầu.
- Canh gà (Chicken Soup): Các nghiên cứu phương Tây chỉ ra canh gà có chứa cysteine (một axit amin tương tự thuốc trị viêm phế quản), giúp làm loãng đờm và giảm viêm đường hô hấp.
- Trái cây giàu Vitamin C: Cam, bưởi, quýt, đặc biệt là Kiwi và Ổi (lượng Vitamin C cao hơn cam nhiều lần) giúp bền vững thành mạch và tăng sức đề kháng.
- Kẽm (Zinc): Ngăn chặn virus bám vào niêm mạc mũi họng. Có nhiều trong hàu, thịt bò, các loại hạt.
- Vitamin D: Giúp tế bào miễn dịch nhận diện virus nhanh hơn. Nên bổ sung khoảng 400-1000 IU/ngày qua thực phẩm chức năng hoặc tắm nắng sớm.
Cảm Phong Hàn (Sợ lạnh, thích uống nước ấm, nước mũi trong):
- Gừng tươi: Có tính ấm, giúp tán hàn, phát hãn. Nên dùng gừng già (lão khương) nấu nước với đường đỏ để uống nóng.
- Tía tô: Lá tía tô được mệnh danh là “thần dược” trị cảm lạnh, giúp thư giãn cơ bắp, giảm đau nhức xương khớp.
Cảm Phong Nhiệt (Sốt cao, đau họng, thích uống nước lạnh, nước mũi đặc):
- Củ cải trắng: Tính mát, giúp thanh nhiệt, chỉ khái (giảm ho). Nước ép củ cải trộn mật ong (trẻ trên 1 tuổi) giúp trị viêm họng cực tốt.
- Nước Đậu xanh: Giúp thải độc tố của virus ra ngoài qua đường tiểu, hạ nhiệt cơ thể tự nhiên.
- Quả La hán: Nấu nước uống giúp nhuận phổi, làm dịu cơn ho khan, ho có đờm đặc.
Những thực phẩm nên hạn chế khi bị cảm mạo, cảm cúm
- Đồ ăn lạnh và thực phẩm tính hàn: Nước đá, kem, dưa hấu, dưa chuột… làm co mạch máu vùng họng, khiến đờm đặc hơn và khó thoát ra ngoài.
- Đồ chiên xào, nhiều dầu mỡ: Làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, gây đầy bụng, khó tiêu và kích thích tạo đờm (nhầy).
- Thực phẩm quá ngọt: Đường làm giảm khả năng thực bào (tiêu diệt vi khuẩn) của bạch cầu. Socola và đồ ngọt cũng làm tăng nhiệt độ cơ thể khi đang sốt.
- Các chất kích thích: Cà phê, trà đặc gây mất ngủ; rượu bia gây mất nước. Hệ miễn dịch cần sự nghỉ ngơi, các chất này lại khiến thần kinh bị kích thích quá mức.
- Thực phẩm gây “nóng” (đối với cảm nhiệt): Thịt chó, nhãn, vải, các món cay nồng có thể làm tình trạng sưng đau họng trở nên trầm trọng hơn.
Một số lưu ý trong sinh hoạt
- Súc miệng nước muối: Thực hiện 3-5 lần/ngày. Nước muối ưu trương giúp rút nước từ tế bào vi khuẩn/virus, làm chúng teo lại và bị tiêu diệt.
- Giữ ấm 3 điểm yếu: Cổ, gan bàn chân và vùng lưng phía sau phổi.
- Quy tắc “Ra mồ hôi vừa đủ”: Khi uống thuốc hoặc ăn cháo nóng, nên đắp chăn nhẹ để cơ thể rịn mồ hôi lâm thâm (giúp hạ sốt, thải độc). Tuyệt đối không để mồ hôi ra quá nhiều (vã mồ hôi như tắm) vì sẽ gây mất điện giải và có thể nhiễm lạnh ngược vào trong.
- Vệ sinh không gian sống: Mở cửa sổ cho nắng vào (tia UV diệt virus), giữ không khí thông thoáng nhưng tránh gió lùa trực tiếp vào người bệnh.
- Tắm đúng cách: Không nên nhịn tắm quá lâu gây bít lỗ chân lông. Nên tắm nhanh bằng nước gừng ấm trong phòng kín gió, lau khô người ngay lập tức.